Prawidłowe rozmieszczenie gaśnic ułatwia szybkie rozpoczęcie gaszenia pożaru i jest obowiązkiem wynikającym z przepisów ochrony przeciwpożarowej. Nie istnieje jednak jeden przelicznik właściwy dla każdego budynku. Wymagana ilość środka gaśniczego zależy między innymi od kategorii zagrożenia ludzi, przeznaczenia strefy pożarowej, gęstości obciążenia ogniowego i występowania zagrożenia wybuchem.
Ile gaśnic powinno znajdować się w obiekcie?
Zgodnie z § 32 rozporządzenia MSWiA jedna jednostka masy środka gaśniczego wynosząca 2 kg albo 3 dm³ przypada co do zasady na każde 100 m² powierzchni strefy pożarowej w:
- budynkach zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V,
- strefach produkcyjnych i magazynowych o gęstości obciążenia ogniowego przekraczającej 500 MJ/m²,
- strefach pożarowych zawierających pomieszczenie zagrożone wybuchem.
Dla pozostałych stref pożarowych, z wyjątkiem kategorii ZL IV, rozporządzenie wskazuje jedną taką jednostkę na każde 300 m². Przelicznika 2 kg na 100 m² nie należy więc stosować automatycznie do każdego obiektu. Przepisy przewidują również odrębne wymagania dla niektórych miejsc i instalacji.
Jak dobrać rodzaj gaśnicy?
Rodzaj gaśnicy powinien odpowiadać materiałom, które mogą się palić w danym miejscu. Rozporządzenie odwołuje się do grup pożarów:
- A – materiały stałe pochodzenia organicznego, których spalaniu towarzyszy żarzenie,
- B – ciecze i materiały topiące się,
- C – gazy,
- D – metale,
- F – tłuszcze i oleje w urządzeniach kuchennych.
Sam przelicznik powierzchni nie wystarcza zatem do prawidłowego doboru wyposażenia. Trzeba uwzględnić również rodzaj możliwego pożaru. Wyposażenie przeznaczone do ochrony firm i obiektów można znaleźć w kategorii ochrona przeciwpożarowa.
Gdzie umieszczać gaśnice?
Gaśnice powinny znajdować się w miejscach łatwo dostępnych i widocznych, w szczególności:
- przy wejściach do budynków,
- na klatkach schodowych,
- na korytarzach,
- przy wyjściach z pomieszczeń na zewnątrz.
Nie należy narażać ich na uszkodzenia mechaniczne ani działanie źródeł ciepła, takich jak piece i grzejniki. W obiektach wielokondygnacyjnych gaśnice powinny być umieszczane w tych samych miejscach na każdej kondygnacji, jeśli pozwalają na to warunki.
Jaka może być odległość dojścia do gaśnicy?
Odległość z każdego miejsca w obiekcie, w którym może przebywać człowiek, do najbliższej gaśnicy nie powinna być większa niż 30 m. Do gaśnicy trzeba również zapewnić dostęp o szerokości co najmniej 1 m.
Lista kontrolna rozmieszczenia gaśnic
- ustal klasyfikację stref pożarowych i właściwy przelicznik powierzchni,
- dobierz gaśnice do grup pożarów mogących wystąpić w danym miejscu,
- zapewnij widoczność i łatwy dostęp do sprzętu,
- sprawdź odległość do najbliższej gaśnicy (nie większą niż 30 m) oraz minimum 1 m szerokości dostępu,
- chroń gaśnice przed źródłami ciepła i uszkodzeniami mechanicznymi,
- uwzględnij wymagania szczególne dotyczące konkretnego obiektu lub instalacji.
Podstawa prawna
Opisane zasady wynikają z § 32–33 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Tekst jednolity ogłoszono w Dz.U. z 2023 r. poz. 822; późniejsza nowelizacja ogłoszona w Dz.U. z 2024 r. poz. 1716 nie zmieniła § 32–33. Treść obu aktów jest dostępna w Elektronicznym Dzienniku Ustaw: tekst jednolity i nowelizacja z 2024 r..
Dobór wyposażenia dla konkretnego obiektu powinien uwzględniać jego klasyfikację pożarową, sposób użytkowania i przepisy szczególne.
